Ślub cywilny jest formalno - prawnym usankcjonowaniem związku małżeńskiego . Zawierany jest on w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego, zazwyczaj jest to jednak urząd właściwy dla jednego z państwa młodych. Ceremonię prowadzi kierownik USC.

Dokumenty:

Obydwoje przyszłych nowożeńców:

• skrócony odpis aktu urodzenia,
• pisemne zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa.

W przypadku kobiety przed 18 rokiem życia i mężczyzny przed 21 rokiem życia:

• odpis skrócony aktu urodzenia,
• pisemne zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa,
• postanowienie sądu rodzinnego zezwalające na zawarcie małżeństwa.

W przypadku wdowy i wdowca:

• odpis skrócony aktu urodzenia,
• pisemne zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa,
• odpis skrócony aktu zgonu współmałżonka.

W przypadku osoby rozwiedzionej:

• odpis skrócony aktu urodzenia,
• pisemne zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa,
• odpis skrócony aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie, ewentualnie prawomocny sądu orzekający o rozwodzie.

W przypadku gdy jedna ze stron jest cudzoziemcem:

• odpis aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego,
• zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa wydane przez właściwy organ w kraju cudzoziemca lub przedstawicielstwo dyplomatyczne albo postanowienie sądu rejonowego zwalniające od obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zdolności prawnej,
• oraz do wglądu dowody tożsamości (paszport; w przypadku zamieszkania w Polsce na stałe karta stałego pobytu; w przypadku pobytu czasowego,
• ważna wiza lub inny dokument uprawniający do pobytu w Polsce w przypadku możliwości wjazdu na zasadach bezwizowych).

Opłaty:

• opłata skarbowa - 80 zł,
• odpis skrócony - 10 zł (pierwsze trzy egzemplarze odpisu skrócone aktu małżeństwa - bez opłaty),
• odpis zupełny - 20 zł,
• decyzja o przyśpieszeniu terminu - 20 zł (plus opłata skarbowa za druk podania w wysokości 1,50 zł., a od każdego załącznika 15gr.).
  

Terminy:

Co najmniej miesiąc i jeden dzień przed planowaną datą ślubu. W uzasadnionych przypadkach kierownik Urzędu Stanu Cywilnego może skrócić miesięczny termin oczekiwania na zawarcie małżeństwa. W tym celu należy złożyć odpowiedni druk podania wraz z uzasadnieniem. Decyzja o wcześniejszym terminie wydawana jest niezwłocznie po złożeniu podania. Od odmownej decyzji możliwe jest, w terminie 14 dni, zwrócenie się do sądu rejonowego o rozstrzygnięcie zasadności odmowy. Warto jednak pomyśleć o wcześniejszej rezerwacji terminu dla uniknięcia przykrych niespodzianek, szczególnie gdy narzeczeni postanowili wybrać popularny urząd lub najchętniej wybierane miesiące na zawarcie związku małżeńskiego.


Przebieg ceremoni:

Zawarcie małżeństwa następuje publicznie, w obecności kierownika USC i dwóch pełnoletnich świadków po sprawdzeniu tożsamości ich i narzeczonych na podstawie dowodów osobistych.. Najpierw urzędnik wygłasza mowę o roli małżeństwa jako podstawowej komórki społeczeństwa po czym zapytuje narzeczonych czy zamierzają zawrzeć małżeństwo i czy uczynią wszystko, by ich małżeństwo było trwałe i szczęśliwe. Jako symbol zawartego związku małżonkowie zakładają sobie nawzajem obrączki. Ta pierwsza i najważniejsza część uroczystości trawa około 10-15 minut Kolejnym etapem ceremonii jest podpisanie aktu małżeństwa, najpierw przez Państwa Młodych, a następnie przez świadków oraz urzędnika U.S.C. Uroczystość kończą życzenia dla nowo zaślubionych, które jako pierwszy składa urzędnik, a następnie świadkowie, rodzice pary młodej i pozostali uczestnicy ceremonii. Tradycyjnie po głównej części uroczystości uczestnicy przechodzą do innej, bardziej kameralnej sali, w której wznoszony jest toast za pomyślność nowo poślubionych małżonków.

Podstawa prawna:

Zasady rejestracji stanu cywilnego określa ustawa z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. nr 36 poz. 180 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 października 1998r w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, sposobu prowadzenia ksiąg stanu cywilnego, ich kontroli, przechowywania i zabezpieczania oraz wzorów aktów stanu cywilnego, ich odpisów, zaświadczeń i protokółów (Dz.U. nr 136, poz. 884 z późn. zm.).

Wskazana ustawa reguluje sprawy związane z rejestracją urodzeń, małżeństw oraz zgonów, a także sprawy dotyczące innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób.
Ponadto sprawy związane z zawieraniem małżeństw, pokrewieństwem, przysposobieniem, opieką i kuratelą , reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9 poz. 59 z późn. zm.).